اداره کل میراث فرهنگی ، گردشگری و صنایع دستی
استان خراسان رضوی
  •  لزوم آشنايي با انجمن های میراث فرهنگی

           به گواه مستندات تاریخی و شواهد باستان ­شناسی، بسیاری از تمدن های بشری و شهرهای كهن، از بستر روستاها برخاستند و نیز بسیاری از روستاهای كنونی، در روزگاری دور یا نزدیك شهرهای بزرگ یا كوچك بوده ­اند. از این روی در عصر حاضر و از دیدگاه پژوهشگران عرصه تاریخ و باستان­ شناسی و مردم ­شناسی، روستاها از اهمیت شایانی برخوردار هستند. خاصه در سرزمین ایران كه آنرا مهد نخستین روستاها و سرآغاز زندگی روستایی بشر می ­دانند. در یك بررسی اجمالی و مختصر، كمتر روستایی را می ­توان دید كه در آن نمونه ­های متعددی از آثار تاریخی و باستانی به دست نیاید. داستان ها و افسانه­ های عامیانه در افواه مردمان روستانشین و نیز وجود گونه ­های مختلف آثار تاریخی مادی از قبیل مساجد، آب انبارها، خانه­ های اعیانی، بقایای ارگ های حكومتی و.... در نقاط مختلف و در جوار روستاها، مبیّن ارزش و جایگاه ویژه آن ها از نظر مواریث فرهنگی و قومی است.

          با توجه به مقدمه بالا سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری به عنوان متولی امر پاسداری و حفاظت، احیاء و مرمت آثار و ابنیه تاریخی كشور، توجه ویژه­ای به روستاها دارد.  لیكن در سیاست­ های كلی این سازمان با توجه به محدودیت­ های مالی و تجهیزاتی موجود به نسبت آثار تاریخی و پراكندگی آن، بهره­ برداری از ظرفیت مردمی موجود در روستاها جایگاه خاصی دارد. در این میان انجمن های میراث فرهنگی  به عنوان نمایندگان مردم در روستاها نقش بسیار موثر و حائز اهمیتی دارند. به طور كلی در جهان مدرن آگاهی و دانایی پایه و اساس توانایی است. این قاعده را می ­توان در تمام عرصه­ ها تسّری داد.  اما در عرصه حفاظت از میراث فرهنگی، باید كه نقش والایی برای آن قائل شد. به دیگر سخن در صورت آگاهی مردم از ارزش واقعی مواریث تاریخی و فرهنگی و نیز نقش آن در شكل­دهی به هویت ملی و قومی آن ها، بی ­تردید در حفاظت و پاسداری از آن پیش قدم می­ شدند. صرف نظر از ارزش معنوی كه آثار تاریخی برخوردار می­ باشند، باید به نكته دیگری نیز توجه داشت و آن نقش ویژه در عرصه توسعه صنعت گردشگری و به تبع آن توسعه اقتصادی جوامع مختلف است.  تجربه موفق كشورهای پیشرو در صنعت گردشگری و توجه ویژه آن ها به بهره­ وری از ظرفیت آثار تاریخی جذب گردشگران، نمونه و الگوی مناسبی برای عمل در سرزمینی غنی و توانمند چون ایران است. البته با لحاظ نمودن ارزش های ملی و بومی و پرهیز از تقلید كوركورانه.  در مقابل بی­ توجهی به پاسداری از آثار تاریخی كه ثمره­ ی جهل و عدم آگاهی نسبت به اهمیت آن ها است، همواره موجب بروز آسیب های متعددی به محوطه ­ها و بناهای تاریخی شده است. همچنین همین عدم آگاهی در بسیاری مواقع موجب سوء استفاده سودجویان و طمع­كارانی شده است كه در اندیشه سود بیشتر، به هیچ ارزش و قانونی پایبند نیستند. چه آن گروهی كه به امید یافتن گنج، از طریق حفاری غیر مجاز اقدام به تخریب لایه­ های باستانی و آثار تاریخی مدفون در خاك می­ نمایند و چه زمین­ خوارانی كه به امید فریب مردمان ساده ­دل اقدام به تغییر كاربری اراضی كشاورزی و ساخت و ساز غیر مجاز در عرصه و حریم آثار تاریخی می ­نمایند.
     


    میثاق نامه انجمن های میراث فرهنگی

     

گزارش تصویری
آدرس سازمان : مشهد - بلوار شهید صادقی بین صادقی 23 و 25 - اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان خراسان رضوی
تلفن تماس : 37263310 - 051 دورنگار : 37258553 - 051