• مجموعه های فرهنگی تاریخی و آثار تاریخی مشهد

    مجموعه فرهنگی تاریخی آرامگاه فردوسی

    آدرس:  24 کیلومتری شمال شهر مشهد    تلفن: 05132663339-05132663825

    تابران توس

       ولايت توس که از پیشینه کهن برخوردار بوده، در گذشته به منطقه اي ميان دو رشته كوه بينالود در جنوب و هزار مسجد در شمال اطلاق مي شده است. اين ولايت مشتمل بر چهار شهر « تابران »، « نوغان »، « رادكان » و « تروغبذ » بوده و تابران كه اكنون به توس مشهور است در قرن چهارم تا ششم شهری معتبر بوده و پس از ویرانی توسط مغولان، در اواسط قرن هفتم هجری مرمت شده و مجدد رونق گرفته تا اینکه در قرن هشتم هجری بزرگ ترین شهر منطقه محسوب می شده است. آنچه از تابران توس قدیم بر جا مانده شامل: باروي شهر، کهندژ و ارگ توس، گبند هارونيه، بقاياي مسجد جامع تابران باغ و بناي نوساز آرامگاه فردوسي است.

    حصار و كهندژ تابران توس

       بارو و يا حصار توس ديوار عظيمي از خشت و گل است كه حدود 24 كيلومتري شمال شهر مشهد واقع است. حصار شهر در زمان رونق خود داراي یک فرسخ طول، 9 دروازه و 106 برج بوده و در حال حاضر چهار دروازه آن به نام های رودبار، مرو، رزان و نیشابور قابل تشخيص است. كهندژ در گذشته شامل ابنيه حكومتي، عمارت شاهي مسجد و حمام بوده که در کاوشهای اخیر مشخص شده است.
     

    بقاياي مسجد تابران توس

       در جريان كاوش هاي باستان شناسي در 150 متري جنوب غربي هارونيه، یکی از قديمي ترين مساجد خراسان کشف شد. بقاياي اين مسجد با طول 94 و عرض 25 متر به سبك شبستاني ستون دارا وليه (خراساني) ساخته شده وا حتمالا متعلق به واسط سده پنجم هجري است. و بخشی از آن در سمت جنوب شرقی در دوران ایلخانی تبدیل به مدرسه شده است. امروزه اين مكان به صورت يك سايت موزه باستان شناسي مورد بازديد باستان شناسان و علاقمندان قرار مي گيرد.

    موزه توس

    در مقابل ورودی آرامگاه فردوسي بنايي دیده می شود که توسط مهندس هوشنگ سيحون ساخته شده و امروزه از آن به عنوان موزه فردوسی و شاهنامه بهره برداري مي گردد. در اين موزه اشياء رزم، تصاويري از وقایع شاهنامه، انواع شاهنامه اشیاء و آثاری کشف شده در توس به نمایش درآمده است.

    پاژ

       (پاژ) نام زادگاه حكيم ابوالقاسم فردوسي است که در نزد یکی تقاطع جاده كارده به كلات نادري و حدود 12 كيلومتري شمال آرامگاه مشهد قرار دارد. در ميانه ي روستاي (پاژ) بقایای قلعه ای قدیمی و در 700 متري شمال غرب آن تپه باستاني به چشم مي خورد كه به آثار و بقاياي (پاژ) قديم معروف مي باشد و مويد تداوم مدنيت اين منطقه درسده هاي اوليه بعد از اسلام تا قرن نهم و دهم هجري است. کاوش های اخیر در قلعه میانی پاژ و نتایج حاصله از تحقیقات به این امر صحه گذاشته است.

    آرامگاه حكيم ابوالقاسم فردوسي

       ابوالقاسم فردوسي در سال 329 قمري در پاژ بدنيا آمد. گويند وي از نجيب زادگان توس و از طبقه ي دهقانان بود. فردوسي چهل ساله بود كه ادامه كار هزار بيت سروده (دقيقي توسي) را دنبال نمود. وي نظم داستان هاي ملي را آغاز و آن را با شصت هزار بيت به اتمام رساند. در شصت و پنج سالگي زمينه ارتباطش با سلطان محمود غزنوی فراهم آمد اما اين رابطه حسنه چند سال بيشتر دوام نيافت. سرانجام فردوسي سال هاي پاياني عمر خود را در بي نوايي بسر برد تا اينكه به سال 411 و بنا به قولي 416 ق درتوس در گذشت. و در باغ خود واقع در مجاورت دروازه رزان به خاک سپرده شد.برخی از مستشرقین در سفرنامه های خود از آرامگاه فردوسی نام می برند که گویا تا حدود یکصد سال پیش وجود داشته است. اما در اوایل قرن چهاردم شمسی جمعی از اندیشمندان که انجمن آثار ملی را تاسیس کرده بودند درصدد برآمدند آرامگاهی در شان فردوسی ایجاد نمایند. این آرامگاه در دو مرحله ساخته شد. بناي فعلي آرامگاه با الهام از شیوه های معماری قبل از اسلام پس از يك سلسله تحولات بازير بناي 945 متر مربع در سال 1337 ساخته شد طبقه زیرین آرامگاه دارای دیوار نگاره هایی از فریدون صدیقی با مضمون هفت خان رستم و تصویری از شاهان ایران می باشد که به شکوه این مکان افزوده است.

     

    بناي هارونيه

    آدرس : یک کیلومتری آرامگاه حکیم ابوالقاسم فردوسی

    اين مكان تاريخي درفاصله حدود یک کیلومتر از آرامگاه حكيم ابوالقاسم فردوسي قرارگرفته و احتمالا خانقاه و يا مقبره اي است كه در قرن هشتم هجري بر روي بناهاي كهن شهر تابران بنيان گرفته است. از این بنا در کتابها و سفرنامه ها با عناوین مسجد،نقاره خانه آرامگاه و خانقاه غز نام برده اند و از اوایل پهلوی به هارونیه معروف شده است. هارونیه تا اوایل قرن 14 خورشیدی نیمه ویران و توسط انجمن آثار ملی و میراث فرهنگی مرمت شده است. در كنار اين بنا سنگ يادبود هزاره امام محمد غزالي ازعرفاي قرن پنجم و ششم هجري ديده مي شود.

       

    مجموعه فرهنگی تاریخی آرامگاه نادر شاه افشار

    آدرس: چهارراه شهدا    تلفن: 05132224888

    آرامگاه نادر شاه افشار

       نادرشاه افشار در زمان خود با رشادت و پایمردی ایران را از انحطاط صفویان و تسلط افغان ها نجات بخشید. اما به خاطر تندخویی هایی که در آخر عمر دچار شده بود در سال 1160 ق. به دست محافظان خود کشته شد. بنای کنونی آرامگاه نادر در سال 1335 هجری شمسی با الهام اقامتگاه های عشایری و همانند یک چادر گسترده برای طراحی  از مهندس هوشنگ سیحون ساخته شد. مجموعه معماری باغ آرامگاه مشتمل بر آرامگاه، تالار موزه، ایوان ها، راهروها، تالار پذیرایی، باغ و جوی های سنگی و آب نماهای زیبا است. مجسـمه مفرغی نادر ســوار  بر اسب،  با طراحـی استاد ابوالحســن صدیقــی، هنرمنـد معاصـر ایرانی ساخته شده که ریخته گری آن در ایتالیا انجام شــده و هم اکنـون متصل به آرامگاه اســت. در مجاورت آرامگاه نادر دو تالار ساخته شده که به عنوان موزه کاربرد دارند.

    موزه نادری

       در یکی از تالارهای موزه نادري اشياء رزم اعم از كمان ها، تپانچه ها تفنگ هاي چخماقي و باروت دان ها، لوله ها و گلوله های توپ در دوره هاي مختلف تاريخي بويژه دوره افشاريه به نمايش در آمد است. در تالار دوم موزه تابلوهايي از تصاوير نادر شاه به همراه اطلاعات دوران حكمراني وي جهت آشنايي بازديدكنندگان به تماشا گذارده شده است.

    نگارخانه نادری

       یکی دیگر از فضاهای فرهنگی مجموعه باغ آرامگاه نادری نگارخانه است. این بنا شامل یک تالار وسیع و اطاق های جانبی دیگر است. تالار نگارخانه مکان مناسبی جهت نمایشگاه و موزه موردی و فصلی است. این بنا از نظر معماری با دیگر فضاهای محوطه هماهنگی دارد .

    موزه بزرگ خراسان

    آدرس: بوستان کوهسنگی     تلفن: 05137269502

       موزه بزرگ خراسان با زير بنايي نزديك به 18000 مترمربع در مجموعه فرهنگي تفريحي كوهسنگي واقع شده است. ساختمان اين موزه در 12 طبقه ساخته شده است و در بهمن ماه سال 1393 ش. همزمان با جشن های دهه ی فجر افتتاح خواهد شد. اين موزه داراي گنجينه يا مخزن اشياء، تالارهاي تخصصي نمايش اشياء تاريخي و مردم شناسي، بخش امور اداري، قسمت ويژه ي علم کیهان شناسی، کتابخانه، آزمایشگاه و کارگاه مرمت اشیاء تاریخی می باشد. طرح کلی بنا از عمارت خورشید در کلات نادری الهام گرفته و این طرح در قامت یکی از بزرگ ترین موزه های خاورمیانه تحقق یافته است

    مجموعه تارِيخی مصلی مشهد

    آدرس: خیابان مصلی

       اين بنا در قسمت شرقي شهر مشهد در حاشيه بلوار مصلي واقع شده و تاريخ بنای آن 1087ق. است. ساختمان این بنا مشتمل بریک ایوان و دو رواق در طرفین ایوان می باشد. با توجه به بقایای تزئینات در این بنا می توان گفت که تمامی رویه آن با کاشی مزین بوده است. مجموعه مصلی هم اکنون به عنوان مرکز آفرینش و پژِوهش هنرهای سنتی شماره 2 مشهد در قالب 6 کارگاه هنری مورد استفاده قرار گرفته است و هنرمندان این مجموعه به تولید آثار فاخر هنری می پردازند و همچنین کلاس های آموزشی صنایع دستی در این مجموعه دایر است و همه روزه نماز ظهر و عصر در محل ایوان اصلی این مجموعه اقامه می شود .

    خانه ملك

    آدرس : خیابان امام خمینی

       اين بنا که سکونتگاه خانوادگی حاج حسین آقا ملک بوده در خيابان امام خميني مشهد واقع شده و يكي از نمونه خانه هاي زيباي بر جا مانده از دوران انتقال معماری از سنتی به مدرن و از جمله آثار اواخر عصر قاجاريه و اوایل پهلوی و نماد هنر معماری و آجرکاری آن دوران محسوب مي شود. بناي مزبور در گذشته بسيار وسيعتر بوده اما اكنون تنها بخش بيروني آن بر جاي مانده كه شامل دو طبقه است. طبقه بالايي داراي سقف چوبی و منبت كاري شده و شومينه گچبري زيبايي است. این بنا امروزه مركز آفرينش و پژوهش هنرهاي سنتي و صنايع دستي شماره 1 مشهد مي باشد که هنرمندان در 10 کارگاه دایر در این مجموعه به تولید آثار فاخر مشغول می باشند. همچنین کلاس های آموزشی  صنایع دستی نیز در این مکان دایر می باشد.

    چهار طاقي بازه هور

    آدرس: 65 کیلومتری جنوب شهر مشهد و در مجاورت روستای رباط سفید در کنار جاده قدیم مشهد- تربت حیدریه

       این بنای سنگی متعلق به دوره (ساسانی) در فاصله تقریبی 65 کیلومتری جنوب شهر مشهد و در مجاورت روستای رباط سفید در کنار جاده قدیم مشهد- تربت حیدریه برکنار دره ای معروف به بازه هور به معنی ذره خورشید واقع شده است. بنای بازه هور  دارای سه ورودی ویک گنبد مرتفع است. برخی از این بنا به عنوان آتشکده نام برده اند در حالی که به اعتقاد پژوهشگران آنچه اکنون بر جای مانده هسته مرکزی یک مجموعه معماری با کاربری حفاظت از راه در مقابل راهزنان است.
    این بنا به لحاظ کاربری شیوه های معماری ایرانی و برخورداری در شکل گیری گنبد حائز اهمیت است.


    گنبد سبز

    آدرس : خیابان آخوند خراسانی - میدان آخوند خراسانی

       بناي تاريخي گنبد سبز در خيابان آخوند خراسانی و در وسط ميداني به همان نام واقع شده است.وجه تسميه بنا، گنبد مزين به كاشيكاري فيروزه اي متمايل به سبز آن می باشد. پلان  گنبد سبز 8 ضلعي و داراي 4 ايوان متقارن است. علاوه بر ايوا نها و طاق نماها، كاشيكاري زيباي آن به بقعه جلو هاي خاص بخشيده است. گنبد سبز، آرامگاه منسوب به « محمد مومن » عارف می باشد كه احتمالاً در سال 1036 ق. ساخته شده و در سال هاي 1055 و 1058 ق. تكميل و تزئين شده است.

    مقبره پير پالان دوز

    آدرس : شمال شرقي مجموعه حرم مقدس حضرت رضا (ع)

        اين مقبره متعلق به محمد عارف عباسي، از عرفاي قرن دهم هجري است و در شمال شرقي مجموعه حرم مقدس حضرت رضا (ع) قرار دارد. بناي مزبور چهار ضلعي بوده و داراي گنبد پيازي شكل و ايوان آجري زيبايي است. در داخل بقعه نگاره ها و بقاياي نقاشي هايي ازدوران صفويه وجود دارد. بنا با كاشي هاي ساده فيروزه اي رنگ تزئين شده است. تاريخ ساخت بنا مربوط به سال 985 هجري قمري مي باشد. در سال های اخیر نیز فضاهای جانبی و رواق هایی به بنای مرکزی افزوده شده است.

    مصلي طرق

    آدرس: جنوب شرقی شهر مشهد و در جاورت روستای طرق

       اين بنا در جنوب شرقي مشهد و در مجاورت روستاي طرق واقع شده است. مصلي طرق مشتمل بر يك ايوان بلند مركزي، ايوانچه هايي در طرفين، محراب واتاق هائی در انتها بنا است. تزئينات اين بنا منحصر به كتيبه خط ثلث، قاب ها و كاربندي هاي گچي بر سقف ايوان مي باشد اين بنا تاريخي در سال 837 ق. بنيان گرفته است

    رباط طرق

    آدرس : ابتدای جاده قدیم مشهد نیشابور

       اين رباط در ابتداي جاده قدیم مشهد  نيشابور قرار دارد و شامل دو كاروانسرا متعلق به عهد صفويه و قاجار مي باشد اهميت اين رباط از آن جهت است كه به عنوان آخرین منزل در راه نیشابور به مشهد قرار داشته و محل وداع و استقبال محسوب مي شده است امروزه به همت اداره کل میراث فرهنگی از این بنا در راستای استقبال از زائران پیاده حرم امام رضا(ع) استفاده می شود. کاروانسرای طرق تا چند سال پیش نیمه ویران  بود که به همت معماران میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خراسان مرمت شده است.

     

    موزه مردم شناسی رباط ویرانی

    آدرس: 5 کیلومتری مشهد - جاده شاندیز - روستای ویرانی

       این رباط برکنار راه کوهستانی نیشابور به توس و در روستای ویرانی حدود 5 کیلومتری مشهد واقع شده است. این بنا از نوع رباط های سرپوشیده و فاقد حیاط مرکزی می باشد که به همت اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خراسان رضوی به یکی از مکان های فرهنگی، گردشگری شهرستان مشهد تغییر کاربری داده است. رباط ویرانی بنایی متعلق به قرن نهم هجری بوده که تا سال های اخیر نیمه ویران بوده و اخیرا میراث فرهنگی اقدام به مرمت آن کرده است.

    آرامگاه خواجه ربيع

    آدرس : انتهای خیابان خواجه ربیع

       بقعه خواجه ربیع در انتهای خیابان خواجه ربیع و در میان باغی بزرگ و باصفا واقع شده که متعلق به دوره صفوی است. « ربیع بین خثیم » از بزرگان صدر اسلام به شمار می آمد که در آغاز خلافت حضرت علی(ع) والی قزوین بوده است.سال درگذشت او را 16 تا 36 هجری قمری نوشته اند. بنای این بقعه به درخواست شیخ بهایی دانشمند نامدار ایرانی و به دستور شاه عباس صفوی ساخته شده است. این بنا شامل بقعه ای هشت ضلعی با چهار ایوان بزرگ در وسط اضلاع چارگانه اصلی و چهار ایوان کوچکتر در چهار گوشه بناست. درون بقعه دو کتیبه به خط علیرضا عباسی وجود دارد که تاریخ 6201 و 1301 بر آن نقش بسته است. درون بقعه با نقاشی های زیبای برجسته اسلیمی ها زینت یافته و نمای بیرونی بنا با کاشی های معرق و چند رنگ تزئین شده است. امروزه باغ این آرامگاه به عنوان یکی از قبرستان های شهر مشهد مورد استفاده قرار می گیرد.
     
خدمات الکترونیک
خدمات
شهرستان ها
مجموعه های فرهنگی تاریخی و موزه ها
دولت
سایت های مرتبط
دستگاه های مرتبط
قوانین و مقررات
آیین‌نامه ایجاد، اصلاح، تکمیل، درجه‌بندی و نرخ‌گذاری تاسیسات گردشگری و نظارت بر آن ها - قانون اجازه ثبت شعبه یا نمایندگی شرکت های خارجی ضوابط معماری و ساختمانی واحدهای پذیرایی میان راهی
آیین نامه نظارت بر تأسیس و فعالیت دفترهای خدمات مسافرتی، سیاحتی، جهانگردی و زیارتی - شرح وظایف مدیران فنی دستورالعمل اجرای شیوه نامه خانه-مسافر برای شهر مشهد
فرم امتیازبندی صلاحیت حرفه ای متقاضیان بند ب  (خراسان رضوی) - شیوه نامه درجه بندی تاسیسات گردشگری قانون ممنوعیت عرضه محصولات دخانی
مقررات اجرائی- انضباطی فعالیت دفاتر خدمات مسافرتی و گردشگري - ضوابط معماری و ساختمانی هتل دستورالعمل محاسبه تعرفه آب و برق تاسیسات ایرانگردی و جهانگردی
شیوه نامه معرفی دفاتر خدمات مسافرتی و جهانگردی جهت دریافت جایزه صادراتی - ضوابط معماری و ساختمانی هتل آپارتمان مشخصات و ضوابط ساخت،بهره برداری و درجه بندی اقامتگاه های بوم گردی
قانون اجازه ثبت شعبه یا نمایندگی شرکت های خارجی - ضوابط معماری و ساختمانی مهمان پذیر شیوه نامه اجرایی ذخیره اتاق
تمامی حقوق این پورتال متعلق است به اداره کل میراث فرهنگی ، صنایع دستی و گردشگری استان خراسان رضوی مجری پورتال : شرکت داده پردازی پویان ابتکار شرق
سفارش غذا سفارش آنلاین غذا سفارش آنلاین غذا در مشهد